15 sep. 2026

Speciale val beschermt De Boshoek bijenvolken tegen de Aziatische hoornaar

Ondanks pogingen tot bestrijding komt de Aziatische hoornaar (ook wel geelpoothoornaar genoemd) steeds meer voor in Nederland. Voor honingbijen vormt de Aziatische hoornaar een probleem. Deze hoornaars jagen voornamelijk op honingbijen, door ze zwevend voor de bijenkast op te wachten. Als een bij terugkeert, vaak zwaar beladen met stuifmeel of nectar en dus langzamer, wordt ze voor de ingang uit de lucht gegrepen. Bij teveel hoornaars voor de kast durven de bijen uiteindelijk niet meer buiten te komen, zonder ingrijpen kan een bijenvolk hieraan ten onder gaan.

Op De Boshoek zorg ik voor vier bijenvolken, die dit jaar voor het eerst te maken kregen met Aziatische hoornaars. Om de druk op de bijen te verminderen, heb ik een zogenaamde Koldo Belasko-val geplaatst. Deze val is vernoemd naar zijn bedenker, een Spaanse imker, en staat bekend om zijn selectieve werking. Je moet hem zelf maken, van gaas en andere spullen van de bouwmarkt, dus dat heb ik gedaan.

De val heeft een horizontale en twee verticale buizen van gaas die in elkaar worden geschoven. De horizontale komt precies voor de vliegopening terecht. Door er aan de voorkant een paar gaten in te knippen kan de hoornaar, terwijl ze een honingbij achtervolgt, in deze buis terechtkomen. Op zoek naar de uitgang vliegt de hoornaar altijd omhoog, en zo komt ze in een verticale buis terecht. Daar bovenop staat een trechter waardoor ze omhoog kruipt, en in een zak eindigt waar ze niet meer uit kan ontsnappen.

Na het neerzetten van de val was er in eerste instantie letterlijk sprake van “bij”vangst. Honingbijen kunnen door het gaas ontsnappen, maar kwamen soms toch bovenin in de zak terecht waar ook zij niet uit kunnen. Dat kon gelukkig worden opgelost door een stukje rooster erin te zetten waar de honingbij nog net uit kan, maar de hoornaar niet. Nu worden alleen nog Aziatische hoornaars gevangen. Andere insecten komen niet in de buurt van de val, en als ze er toch in komen kunnen ze ook weer ontsnappen. Ook de Europese hoornaar is veilig, omdat die niet bij bijenkasten jaagt.

Ondertussen zijn er al tientallen Aziatische hoornaars gevangen. De val is niet bedoeld om de Aziatische hoornaar te bestrijden en is daar ook niet voor geschikt, maar de Boshoekbijen kunnen zo wel weer wat veiliger vliegen.

Jolanda Bekkers, imker